کاخ اردشیر بابکان در دوران اردوان پنجم واپسین پادشاه اشکانی به دست اردشیر بابکان بنیادگذار سلسلهٔ ساسانی در سده ۳ میلادی ساخته شد. به انگیزه جای گرفتن این کاخ در کنار چشمه قمپ آتشکده آن را آتشکده فیروزآباد نیز می‌نامند.

در ضلع شمالی بیرون از دیوار کاخ نیز چشمه‌ای گوارا از دل خاک می‌جوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به پدیدار شده است. عده ای بر این باورند این بنا کاخ نبوده بلکه  آتشکده ای بوده است.دلیل باور ایشان، اعتقادات مهرپرستی که هر بنای مهمی که در کنار آب ساخته می شده محلی برای پرستش الهه آناهیتا و همینطور مهر بوده است، عنوان می شود.

کاخ اردشیر بابکان فیروزآباد

کمی بالاتر از کاخ آتشدانی برای برگزاری آیین‌های دینی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، باد، خاک و آتش برجستگی ویژه‌ای را به این منطقه بخشیده است.

معماری و ویژگیهای کاخ اردشیر بابکان

کاخ ارشیر بابکان یا کاخ فیروزآباد نخستین بنای طاق و گنبددار عهد ساسانی است که با یک اسلوب معماری اصیل ملی با سنگهای نیمه تراش میخکی ساخته شده، و طاق و گنبد هم از سنگ و سبک آن هم ایرانی میباشد.

مصالح استفاده شده در ساخت این بنا سنگ و گچ است. ساختار اصلی کاخ اردشیر بابکان سه بخشی است که شامل یک ایوان رفیع که چهار تالار بزرگ برآن عمود شده اند. این قسمت از طریق پلکانی با برکه مرتبط می شده ست.

سه تالار گنبددار در پشت این بخش که با کدیگز و ایوان و تالارها ارتباط دارند. بخش سوم نیز شامل یک حیاط با دو ایوان وتالارهایی در اطراف است که بع نظر می رسد ورودی اصلی بنا در این قسمت قرار داشته است.

این کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت ۱۸۰۰ سال گچ‌بری بخش بالای دیوارهای درونی آن همچنان سالم مانده است. قسمتی از نوک سقف گنبدها در دایره‌ ای به قطر یک متر باز است.

دسترسی محلی کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان یا آتشکده فیروز آباد در ۳کیلومتری و شمال غربی شهرستان فیروز آباد در استان فارس قرار گرفته است.