معبد آناهیتا متعلق به آناهیتا، الهه پاکی و محلی برای نیایش آب، در شهر کنگاور در استان کرمانشاه واقع است.

آناهیتا فرشته و نگهبان آب و فراوانی و زیبایی و باروری در نزد ایرانیان، دارای مقام بلند و ارجمندی بوده‌است. بقایای این پرستشگاه باشکوه که از بزرگترین بناهای سنگی در ایران است با بنایی چهار ضلعی مستطیل شکل، در اندازه‌های ۲۰۹ در ۲۴۴ متر، بر فراز تخت سنگ کم ارتفاع سیلیس آتشفشانی قرار دارد.

معبد آناهیتا کنگاور

تاریخچه معبد آناهیتا

قدمت این بنا به دورهٔ اشکانی و ساسانی نسبت داده شده؛ نشانه‌ها و واژه‌های دوره ساسانی بر روی سنگ‌ها حکاکی گردیده‌است.  برخی از محققین، این بنا را کاخی ناتمام برای خسرو پرویز معرفی کرده‌اند. عده‌ای نیز زمان ساخت آن را به اواخر سده سوم و آغاز سده دوم قبل از میلاد و عده دیگر آن را به سده اول قبل از میلاد نسبت می‌دهند.

معماری معبد آناهیتا

سبک معماری بنا، شیوه پارتی است. معبد آناهیتا روی تپه‌ای با ارتفاع ۳۲ متر ساخته شده است.

در قسمت جنوبی بنا، پلكان دو طرفه ای به درازای ۱۵۴ متر وجود دارد. تعداد سنگ پله ها، در پلكان شرقی، ۲۶ پله و در پلكان غربی، ۲۱ پله می باشد؛ ولی با توجه به ارتفاع ديوار كه ۸/۲۰ متر از آن باقی مانده به طور يقين تعداد پله ها بيشتر از اين بوده است.

در بخش شمال شرقی بنا نيز دو رديف موازي سنگ های تراشيده بكار رفته كه بر وجود ورودي به عرض ۲ متر در اين بخش از بنا دلالت دارد. در مركز بنا، صفه ای با جهت شرقی، غربی ساخته شده كه ۹۳ متر درازا و ۹/۳۰ متر پهنا و بين ۳ تا ۵ متر ارتفاع دارد. اين صفه با لاشه سنگ هاي بزرگ كه حداقل يكی از سطوح آن صاف بوده ساخته شده است و نمای آن با ملاط گچ پوشيده شده كه جز در برخي از سطوح پائين ديوار نشانی از آن نمانده است. تصویری از معبد آناهيتا، کنگاور بر روی صفحه ای چهارگانه اين بنا به جز فاصله بين دو رشته پلكان جنوبی، يك رديف ستون قرار گرفته است.

اين ستون ها كوتاه و قطورند. بلندی هر ستون كه شامل پايه، ساقه و سرستون می باشند ۳/۵۴ متر و قطر هر يك از ساقه ستون ها كه استوانه ای شكل می باشند ۱۴۴ سانتی متر است.

معبد آناهیتا کنگاور

معبد آناهیتا کجاست

معبد آناهیتا در شهر کنگاور واقع شده‌است. کنگاور در میانهٔ راه امروزی همدان-کرمانشاه و بر سر راه تاریخی هگمتانه-تیسفون قرار گرفته‌است.